Pune Water Crisis | खडकवासला साखळीतील 2.53 TMC पाणी घटले; पुण्याच्या पाणी आरक्षणावर पाटबंधारे विभागाचे मौन
| 1 सप्टेंबरला 99.94 टक्के भरलेली चारही धरणे 8 ऑक्टोबरला 91.25 टक्क्यांवर
| महापालिकेने मागितले 21.34 TMC पाणी, 10 दिवसांपासून उत्तराची प्रतीक्षा
Pune PMC News – (The Karbhari News Service) – खडकवासला धरण साखळीतील पाणीसाठ्यात गेल्या महिनाभरात झालेली घट पुणे शहराच्या आगामी पाणी नियोजनाबाबत चिंता वाढवणारी ठरत आहे. 1 सप्टेंबर 2026 रोजी खडकवासला, पानशेत, वरसगाव आणि टेमघर या चारही धरणांमध्ये मिळून 29.13 TMC म्हणजेच 99.94 टक्के पाणीसाठा होता. मात्र, 8 ऑक्टोबर रोजी हा साठा 26.60 TMC म्हणजे 91.25 टक्क्यांवर आला आहे. अवघ्या 37 दिवसांत सुमारे 2.53 TMC पाणी कमी झाले आहे.या घटत्या साठ्याच्या पार्श्वभूमीवर पुणे महानगरपालिकेने सन 2026-27 साठी पाटबंधारे विभागाकडे 21.34 TMC पाणी आरक्षित ठेवण्याची मागणी केली आहे. मात्र, महापालिकेने 30 सप्टेंबर रोजी पत्र देऊन दहा दिवस उलटूनही पाटबंधारे विभागाकडून अद्याप कोणताही प्रतिसाद मिळालेला नसल्याने पाणी नियोजनाबाबत प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. (Pune Irrigation)
खडकवासला धरणातील साठ्यात सर्वाधिक घट
चारही धरणांच्या तुलनेत खडकवासला धरणातील पाणीसाठ्यात झालेली घट विशेष लक्षवेधी आहे. 1 सप्टेंबर रोजी खडकवासला धरणात 1.97 TMC म्हणजे 100 टक्के पाणीसाठा होता. त्यावेळी धरण परिसरात 755 मिमी पावसाची नोंद झाली होती. 8 ऑक्टोबरपर्यंत पावसाची एकूण नोंद 782 मिमी झाली असली, तरी धरणातील साठा 0.85 TMC म्हणजेच 42.84 टक्क्यांवर आला आहे.
म्हणजेच, या कालावधीत खडकवासला धरणातील उपलब्ध साठ्यात सुमारे 57 टक्क्यांची घट झाली आहे. पानशेत धरणाचा साठा 100 टक्क्यांवरून 92.20 टक्क्यांवर, तर वरसगावचा साठा 100 टक्क्यांवरून 95.51 टक्क्यांवर आला आहे. त्यामुळे चारही धरणांचा एकत्रित साठा 91.25 टक्क्यांपर्यंत खाली आला आहे.
गेल्या वर्षीपेक्षा यंदा 2.5 TMC पाणी कमी
पाणीसाठ्याची तुलना गेल्या वर्षाशी केली तरी यंदाची स्थिती लक्षवेधी आहे. 8 ऑक्टोबर 2025 रोजी खडकवासला साखळीतील चारही धरणांमध्ये 29.10 TMC म्हणजे 99.84 टक्के पाणीसाठा होता. यंदा याच तारखेला हा साठा 26.60 TMC आहे.म्हणजेच, गेल्या वर्षीच्या तुलनेत यंदा सुमारे 2.5 TMC पाणी कमी आहे. त्यामुळे पुढील काळातील पाणी वापराचे नियोजन, उपलब्ध साठ्याचे व्यवस्थापन आणि आगामी उन्हाळ्याची तयारी याकडे गांभीर्याने पाहण्याची गरज निर्माण झाली आहे.
महापालिकेने मागितले 21.34 TMC पाणी
दरम्यान, पुणे महानगरपालिकेने सन 2026-27 या वर्षासाठी पाटबंधारे विभागाकडे 21.34 TMC पाणी आरक्षित ठेवण्याची मागणी केली आहे. यासंदर्भात अधीक्षक अभियंता (विद्युत) रामदास तारू यांनी अधीक्षक अभियंता, पुणे पाटबंधारे मंडळ यांना 30 सप्टेंबर 2026 रोजी पत्र दिले आहे.
पुणे शहराची वाढती लोकसंख्या, महापालिकेत नव्याने समाविष्ट झालेली वाढीव हद्द आणि आगामी काळातील पर्जन्यमानाबाबतची अनिश्चितता लक्षात घेऊन पाण्याचे नियोजन करण्याची आवश्यकता या पत्रातून अधोरेखित करण्यात आली आहे. संभाव्य अल-निनोच्या प्रभावामुळे पर्जन्यमानात अनिश्चितता निर्माण होण्याची शक्यता लक्षात घेऊन शहरासाठी 21.34 TMC पाणी आरक्षित ठेवण्याची मागणी करण्यात आली आहे.
खडकवासला साखळीतील उपलब्ध पाणीसाठा आणि पुणे शहराची भविष्यातील पाण्याची गरज यांचा समन्वय साधून पाणी नियोजन करण्याची विनंतीही महापालिकेने पाटबंधारे विभागाला केली आहे.
दहा दिवस उलटले; उत्तराची प्रतीक्षा
महापालिकेने 30 सप्टेंबर रोजी पाणी आरक्षणाबाबत पत्र दिले. त्यानंतर 8 ऑक्टोबरपर्यंत दहा दिवसांचा कालावधी उलटला आहे. मात्र, उपलब्ध माहितीनुसार पाटबंधारे विभागाकडून अद्याप या मागणीवर अंतिम प्रतिसाद मिळालेला नाही.एकीकडे पुण्याची लोकसंख्या आणि महापालिकेची वाढीव हद्द यामुळे पाण्याची मागणी वाढत आहे, तर दुसरीकडे खडकवासला साखळीतील उपलब्ध साठ्यात सातत्याने घट होत आहे. अशा परिस्थितीत महापालिकेच्या पाणी आरक्षणाच्या मागणीवर पाटबंधारे विभागाकडून निर्णय कधी घेतला जाणार, हा प्रश्न आता महत्त्वाचा ठरत आहे.
सध्या कपात नाही; मात्र भविष्यातील नियोजन महत्त्वाचे
सध्या पुणे शहरात पाणी कपात लागू झालेली नाही. त्यामुळे नागरिकांनी घाबरण्याचे कारण नसले तरी उपलब्ध पाणीसाठ्याची स्थिती आणि आगामी काळातील पर्जन्यमान यांचा विचार करता भविष्यातील नियोजनाकडे दुर्लक्ष करून चालणार नाही.
खडकवासला साखळीतील साठ्यात झालेली 2.53 TMC ची घट, गेल्या वर्षीच्या तुलनेत यंदा उपलब्ध असलेले कमी पाणी आणि महापालिकेच्या 21.34 TMC पाणी आरक्षणाच्या मागणीवर अद्याप निर्णय न झाल्याने पुण्याच्या पाणी नियोजनाची पुढील दिशा काय असणार? याकडे आता पुणेकरांचे लक्ष लागले आहे.
पाणी कपात टाळण्यासाठी उपलब्ध साठ्याचा काटकसरीने वापर, पाण्याचे योग्य नियोजन आणि महापालिका-पाटबंधारे विभागातील समन्वय यांना आगामी काळात विशेष महत्त्व राहणार आहे.
COMMENTS